Culture

MOUNITE INIVESEL, YON NESESITE MONDYAL

📅 21 juillet 2025 ✍️ Wenchel Jean Baptiste 🕒 Il y a 12 mois 💬 141 commentaires

RIBRIK KI MOUN OU YE

      Depi apre tranblemann tѐ 12 janvye 2010 la, pou plis presizyon, depi peryòd eleksyon pou pòs prezidan Martelly pou mennen jouk sou Jovenel la, zafѐ chanje sistѐm lan ap deplòtonnen pou pran plis plas, sou tab diskisyon politik peyi a. Nan dѐnye evѐnman politik yo, depi nan peyi lòk 2018 yo pou pase nan koze kriz apre lanmò prezidan Jovenel Moise la jouk pou rabat sou kriz koulѐv 7 tѐt yo, dosye sila pa sispann ajite nan deba k ap fѐt sou peyi a. san kite, diskisyon jewopolotik ap desinen nesesite yon lòt òd mondyal, parapò ak latriye tansyon k ap deplòtonnen nan monn lan. Men, yonn nan koze ki pako klѐ kou dlo kòk nan diskisyon yo, se avѐk ki sistѐm nou ta dwe ranplase sa ki gen la. Fòk, nou di tou, depi nan fen manda prezidan Jovenel la, jouk jounen jodi a, gen yon nouvo konstitisyon ki bloge nan gòjѐt pѐp la, kote dirijan yo ak gwo trѐt makiye lòt peyi ap tante, men yopako ka fѐ pѐp la vale li, ki sanble espresyon chanje sistѐm politik la, andeyò plenyen pѐp la apati ekspresyon popilѐ ki makònen ak volonte konsyans istorik li k ap degade a.

    Kalbas Ayiti ki se yonn òganizasyon sosyokiltirѐl ki t ap mennen yon aktivite ki rele 20 jou sou Ayisyanite nou depi anviwon 8 lanne nan peyi a; konn toujou envite moun yo retounen nan sous yo. Se te yon aktivite ki te tanmen nan lanne 2016 pou bout nan 2024. Se nan founi je gade nan sous sa, nou vin konstate, baz pou lòtsistѐm lan te gentan monte. Li rele, pwojѐ libѐte a, ki chita sou toyo(paradig) mounite inivѐsѐl la. Yon pwojѐ ki monte baz li depi nan seremoni bwa kayiman an.

   Kounye a, an nou wѐ kisa ki sistѐm lan ak kisa ki mounite a. Yon sistѐm semakònay yon latriye eleman ki plòtonnen yonn ak lòt sou baz yon òganaizasyon espesifik ki menm plimay pou bay yon rezilta espere. Baz sila, gen yon gwo angloban ki nan alevini avѐk yon eleman k ap rantre plis yon lòt eleman k ap soti.Nan ka yon sosyete, sosyològ Parson di, yon sistѐm genyen 4 envanryan ki paka chanje ki se eleman byolojik oubyen natirѐl moun yo, eleman sikolojik ki se zouti mantal moun yo. Plis eleman sosyal yo ki defini lyen ak rapò moun yo deplòtonnen antre yo. Boutofen, eleman kiltirѐl yo k ap chita chan senbolik ak valѐ moun yo.Kidonk, yon moun egziste apati mak fabrik sistѐm lan. Kanta koze mounite a, se yon demach k ap tante bouske prensip konatis oubyen NTU ki lakay moun yo. Prensip sila, se limenm sistѐm sivilizasyon oksidan demantibile lakay moun yo, pou koukouman dimansyon pisans ki lakay moun yo. Sa ki rann yo zonbi, alyene ak esklav. Yo vin koupe fache ak libѐte plis dimansyon etik pwofon filozòf Spinoza ap tante bouske a. kidonk, mounite a, se manifestasyon prensip NTU a oubyenkonatis la lakay moun yo, pou fѐ yon moun vin moun.

     Dikonk, depi nan fen 18ѐm syѐk pou rantre nan papòt 19ѐm syѐk la, limanite te konstate òd mondyal ki te chita sou kolonizasyon ak lesklav k ap koukoumanprensip konatis moun yo t ap repwoche nan bout li. Dimansyon konatis oubyen NTU moun yo t ap deplòtonnen. Yonn nan rezon ki te esplike sa, sistѐm kapitalis ki t ap emѐje a, te gentan ap envante yon latriye machin ki te pral ranplase bra moun yo, nan pwosesis pwodiksyon ekonomik lan. Yon sistѐm ki te bezwen yon pi gwo pisans lakay moun yo. Sa ki te pral mennen, kѐk lòsyѐ konesans ki te penmѐt moun yo poze tѐt yo kѐk kesyon sou rapò yo ta sipoze deplòtonnen avѐk tѐt yo, avѐk lòt moun, san kite dѐyѐ tout linivѐ ki viwonnen yo a.

       Nan sans sa, te gen twa pwopozisyon ki te fѐt pou pwosesis pwodiksyon mondyal la te kontinye ponmen kò li. Lafrans ak tout rѐs akolit pisans kolonyal li yo te pwopoze newokolonizasyon. Yon demach pou kenbe yo anba zѐzѐldominasyon an. Sitou, tout peyi ansyen koloni yo, nan lide pou yo founi matyѐ premye pou yo ka fѐ pwodiksyon endistriyѐl lakay yo. Lѐzetazini ki pa t yon pisans kolonyal, men, yon peyi dominan ak emѐjan te pwopoze enperyalis. Ki vle di, yonpisans endistriyѐl k ap glonfle venn li, pou pwodwi lakay li byen ak sѐvisekonomik. Epi, al mache vann yo bay rѐs peyi k ap sibi dominasyon gwo pisans yo. Ayiti menm, te pwopoze yon ekonomi libѐte, pou chak peyi rive granmoun tѐt nan yon dinamik ekonomi sosyal ak solidѐ. Se te yon veritab manman penmba nan zafѐ òd dekolonyal, ki te kont tout fòm dominasyon ak alyenasyon mantal ak fizik.Yon pwojѐ òd mondyal ki te kache dѐyѐ li yon pwojѐ ki rele mounite inivѐsѐl. Se yon pwojѐ ki penmѐt chak moun vin moun nan deplòtonnen tout esans konatisoubyen NTU ki lakay yo pou atenn dimansyon pisans lavi yo. Yon pisans k ap rannyo lib, nan yon chema espirityalite natirѐl ak ekolojik.

     Kounye a, li enpòtan pou nou gade kisa ki pwojѐ mounite inivѐsѐl la. Jan nou te di li nan atik pase a, mounite a, se yon atribi ki ranmase tout sila ki konstitiye makfabrik moun lan. Lѐ ou ajoute adjektif « inivѐsѐl » la dѐyѐ l, li bay moun lan, yondimansyon k ap penmѐt li rive reyentegre lavi li nan entelijans k ap mennenkosmòs la. Sa ki vin fѐ moun lan fonksyone apati prensip Ntu a oubyen konatis la; ki vin fѐ li yon moun ki atenn dimansyon lanmou lavi a, espirityalite pwofon an akbeyatitid san manke moso nan sans pѐfeksyon filozofi Spinoza ap klewonnen an.Se yon moun ki rive eliminen tout kontrent anndan tankou deyò ki te ka fѐ li vivsou lobedyans lòt moun. Sa nou te ka rele alyenasyon ak esklavay la. Se yondimansyon libѐte ki penmѐt moun lan koute entelijans kosmòs la k ap dodomeyanan fòs enteryѐ li, apati konesans entwitiv li. Yon reyalite idewolojik k ap penmѐt moun yo viv nan amoni kosmik lan.

     Sa pa vle di, moun yo pral jete nan raje dimansyon kiltirѐl yo. Men, yo vin yon moun ki konstwi lavi sosyal yo sou twa etaj. Yon etaj sikososyal ki ranmase tout konesans imedya sou fonsyònman anviwònman li, pou li ka rive adapte li nanreyalite lavi a. kivledi, nan yon plan deyò, lavi li pral detѐminen apati prensip lanati yo. Men, nan yon plan anndan, chak eleman ki vin ateri sou konsyans li, li dwe konvѐti li nan chan pisans li a pou rapousiv lavi tankou yon opòtinite. Sa patik sila, k ap penmѐt li jouke nan plan souvren byen Spinoza a. Yon etaj etnosikolojikki ranmase tout memwa zansѐt li, kòm eritaj ansestral. Boutofen, yon etaj kosmik ki konekte moun lan avѐk sajѐs enfini lavi a ki se prensip konatis oubyen NTU a, yon mannyѐ pou remete nan kesyònman pwofon an, tou de premye etaj anvan yo, nan lide pou jwenn pi bon mannyѐ yo ka viv avѐk li nan lespri amoni kosmòs la.

    Lojik mounite inivѐsѐl sa, se yon lojik pou wete moun yo sou tout fòmdominasyon ak alyenasyon gwoup dominan yo. Se yon lojik k ap penmѐt moun yo viv nan amoni san kanpe reyalite kosmòs la. Se yon lojik ki ka eliminen tout vye katyouboumbe planѐt tѐ a, ap sibi akoz move pratik n ap mennen nan anviwònman an. Jounen jodi a, nan tout planѐt la, gen yon konsyans k ap deplòtonnen pou revandike yon mouvman ekolojik. Nou ka menm di, li sanble yon nouvo idewolojiki ta pral mennen monn lan. Se sa yo pral rele, yon idewoloji ekolojik. Ki vle di, gen yon lòt jan moun yo ap reflechi pou viv nan kosmòs la. Sitou, yon mòd lavi kipa vini avѐk chòk anretou pou planѐt la. Sѐl dinamik ki ka penmѐt nou atenndimansyon sa, se dimansyon mounite inivѐsѐl n ap pale la. Yon dinamik k appenmѐt nou deplòtonnen prensip konatis oubyen NTU a. Se nan sans sa, nou di mounite inivѐsѐl la, se yon nesesite mondyal. Se yon pwojѐ ki pran nesans nan peyi Ayiti, epi, li endispansab pou pwogrѐ peyi a. Se li ki ka penmѐt nou viv nan dimansyon ekolojik k ap klewonnen nan monn lan. Malgre, anpil nan moun k appouse pou mouvman ak idewoloji ekolojik yo, pako rive konprann dimansyon sa nan batay la. Epoutan, li se yon nesesite. Sinon batay pou transfòmasyon lavi mounyo pral patinen nan wout. Demach maksis yo pote gwo apò pa yo. Men, li gen limit li, menm jan avѐk tout lòt paradig k ap eseye konprann reyalite a, ak rive transfòme li. Lavi a dinamik ! Ki vle di, sa pou nou sonje, Ayiti te gentan konstwi lòt òdmondyal sila. An nou retounen nan sous la.

James Francisque

Ekriven jounalis

(509) 40133420

dafrancisque@gmail.com

Articles liés

141 commentaires

  1. Stanley2400
  2. Emmett2219
  3. Athena4698
  4. Cindy288
  5. Delia197
  6. Jessica3923
  7. Lori1944
  8. Lola2434
  9. Jordyn3359
  10. Sofia440
  11. Griffin4533
  12. Colt1983
  13. Gavin2560
  14. Antonio3711
  15. Darby231
  16. Tiffany3717
  17. Juliet2973
  18. Londyn2147
  19. Angela509
  20. Gregory4154
  21. Deborah3507
  22. Melinda2086
  23. Dante818
  24. Clark1119
  25. Jenna526
  26. Eduardo1702
  27. Richard1715
  28. Harley1670
  29. Garrett310
  30. Aiden2338
  31. Harrison3129
  32. Marcel511
  33. Lyla4693
  34. Cornelius1696
  35. Serenity3017
  36. Charlotte4070
  37. Samantha4793
  38. Julie3415
  39. Celeste2485
  40. Harmony2111
  41. Kyle2125
  42. Jaime3275
  43. Cliff2091
  44. Jessie252
  45. Cyrus1716
  46. Hailee2129
  47. Alonso1785
  48. Kira656
  49. Vivian1565
  50. Finn4930
  51. Alejandro1914
  52. Leah4216
  53. Arabella2723
  54. Carmen3254
  55. Anton804
  56. Hallie1165
  57. Ken683
  58. Marley1027
  59. Brantley3066
  60. Marvin2175
  61. Iris1133
  62. Shannon4506
  63. Wyatt549
  64. Clinton4974
  65. Max1041
  66. Alicia2048
  67. Rose1301
  68. Anabel2145
  69. Ken1323
  70. Claudia2380
  71. Russell4608
  72. Jeremy2283
  73. Carey1293
  74. Tomas1447
  75. Brittany2632
  76. Kathy4419
  77. Gregory4013
  78. Mario1357
  79. Ronald2748
  80. Nevaeh1044
  81. Gabriella2505
  82. Henrietta1859
  83. Elise3612
  84. Easton4346
  85. Brock35
  86. August4161
  87. Athena1962
  88. Dylan324
  89. Ryder1251
  90. Lily476
  91. Ethan1100
  92. Theodore446
  93. Marley3915
  94. Julie1247
  95. Marina3161
  96. Ronald4768
  97. Xavier856
  98. Eduardo4619
  99. weed products bulk order online available

  100. Emery2708
  101. hello world

    hello world

  102. synthroid generic

    synthroid generic

  103. zestoretic

    zestoretic

  104. doxycycline mono 100mg

    doxycycline mono 100mg

  105. remeron mirtazapine

    remeron mirtazapine

  106. tetraciclina

    tetraciclina

  107. dutasteride 0.5 mg tablet

    dutasteride 0.5 mg tablet

  108. flagyl

    flagyl

  109. diflucan generic fluconazole

    diflucan generic fluconazole

  110. fluconazole over the counter australia

    fluconazole over the counter australia

  111. doryx pills

    doryx pills

  112. minoxidil tablets for women

    minoxidil tablets for women

  113. cenforce 50mg

    cenforce 50mg

  114. Shelby4966
  115. cenforce 100mg review

    cenforce 100mg review

  116. dapoxetine reviews

    dapoxetine reviews

  117. JorgeLon

    Процедура начинается с осмотра пациента. Врач измеряет давление пульс оценивает общее состояние и выраженность симптомов. На основании этих данных формируется состав капельницы и план лечения. Такой подход позволяет учитывать индивидуальные особенности пациента и эффективно провести вывод из запоя. Получить дополнительные сведения – капельница от похмелья на дом воронеж

  118. Капсульный дом — какой срок службы заявляют производители и соответствует ли он реальности?

  119. BruceTiego

    Домашний вызов нарколога удобен в случаях когда человеку тяжело ехать в клинику он отказывается от поездки или родственники хотят как можно быстрее заказать медицинскую помощь на месте. Формат выезда позволяет врачу оценить самочувствие определить тяжесть состояния и подобрать дальнейшую тактику. Если ситуация требует расширенного подхода может обсуждаться последующая консультация в центре лечение алкоголизма кодирование а в более сложных случаях — длительная реабилитация. Изучить вопрос глубже – запой нарколог на дом

  120. RaymondLah

    Процесс лечения капельницей помогает улучшить состояние пациента уже через короткий период. Важно что процедура не только снимает симптомы похмелья но и восстанавливает нормальную работу печени почек и других органов пострадавших от токсического воздействия алкоголя. Это помогает предотвратить долгосрочные последствия интоксикации такие как хроническая усталость проблемы с органами и психоэмоциональные расстройства. Детальнее – капельница от похмелья

  121. tamsulosin + finasteride dose

    tamsulosin + finasteride dose

  122. tirzepatide vs semaglutide cardiovascular benefits

    tirzepatide vs semaglutide cardiovascular benefits

  123. semaglutid tabletter uten resept

    semaglutid tabletter uten resept

  124. vardenafil dosage reddit

    vardenafil dosage reddit

  125. ozempic vs wegovy

    ozempic vs wegovy

  126. Незамедлительно после вызова нарколог приезжает на дом для детального осмотра. Врач измеряет жизненно важные показатели такие как пульс артериальное давление и температура и собирает краткий анамнез чтобы оценить степень алкогольной интоксикации. Эта диагностика является основой для разработки индивидуального плана терапии. Детальнее – капельница от запоя на дому

  127. Когда запой превращается в угрозу для жизни оперативное вмешательство становится критически важным. В Тюмени Тюменская область опытные наркологи предлагают услугу установки капельницы от запоя прямо на дому. Такой метод позволяет начать детоксикацию с использованием современных медикаментов что способствует быстрому выведению токсинов восстановлению обменных процессов и нормализации работы внутренних органов. Лечение на дому обеспечивает комфортную обстановку полную конфиденциальность и индивидуальный подход к каждому пациенту. Получить дополнительную информацию – http://kapelnica-ot-zapoya-tyumen00.ru

  128. doxycycline uses for women

    doxycycline uses for women

  129. Brianrup
  130. LouisSoals

    Результаты SEO продвижения стали заметны не сразу, но именно это и внушило доверие. Компания не обещала мгновенных чудес, а планомерно работала над улучшением сайта. В итоге получили стабильный рост трафика и повышение конверсии https://msk.mihaylov.digital/prodvizhenie-sajta-banka/

  131. Denverneuse
  132. bupropion hcl other name

    bupropion hcl other name

  133. terbinafine dosage for jock itch

    terbinafine dosage for jock itch

  134. toradol pain relief overview

    toradol pain relief overview

  135. best solana casino sites https://sol-kryptocasino.de/

  136. ivermectin scabies scientific overview

    ivermectin scabies scientific overview

  137. minoxidil 2 vs 5 guide

    minoxidil 2 vs 5 guide

  138. minoxidil common issues faq

    minoxidil common issues faq

  139. minoxidil foam vs liquid absorption

    minoxidil foam vs liquid absorption

Laisser un commentaire